{"id":3765,"date":"2026-10-09T16:07:17","date_gmt":"2026-10-09T15:07:17","guid":{"rendered":"https:\/\/bluehousemedia.nl\/?p=3765"},"modified":"2026-10-09T18:00:29","modified_gmt":"2026-10-09T17:00:29","slug":"waver-overijse-het-belgische-zendstation-waar-vrt-en-rtbf-samen-de-ether-in-gingen-via-am-en-sw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bluehousemedia.nl\/?p=3765","title":{"rendered":"Waver-Overijse: het Belgische zendstation waar VRT en RTBF samen de ether in gingen via korte- en middengolf."},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Foto: gebouw in Wavre.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

APELDOORN – Zendmasten met bijbehorende gebouwen zijn fascinerend. Al sinds eind jaren ’90 kom ik regelmatig op prachtige unieke en afgelegen plekken waar superhoge zendmasten staan voor AM, FM, DAB+ en in bijbehorende gebouwen indrukwekkende zenders staan opgesteld. Ooit begon het met het plaatsen van 4 Orban 8200 units in de torens in Megen, Ruurlo, Arnhem en Ugchelen voor Omroep Gelderland in 1999. In Nederland heb ik bijna alle grote zendersites wel van binnen gezien. Afgelopen jaren ben ik vervolgens op bezoek gegaan bij de echt bijzondere zendersites. Het schip Ross Revenge<\/a> van Radio Caroline in de Thames, de Eiffeltoren, De Torre Collserola<\/a> in Barcelona, de Berliner Fernsehturm<\/a>, de enorm grote zendmasten van Radio Luxembourg<\/a> maar ook het voormalig zendstation in Nauen<\/a> en recent nog de Sendehalle<\/strong> van Europe 1 in Berus-Felsberg. Soms kost dat tijd om te organiseren, soms ook niet. Maar deze bijdrage gaat over een bezoek aan het voormalig zendstation van de VRT en RTBF Waver-Overijse<\/strong>. Ten oosten van Brussel in Belgi\u00eb . Ik denk dat ik bijna 8 jaar bezig ben geweest om de juiste contactpersoon te vinden en toestemming te krijgen… Maar door de geweldige medewerking van Jean-Paul Philippot, Administrateur General bij RTBF en Emmanuel Robben, Member of the Executive Committee RTBF kon ik een bezoek brengen aan deze unieke locatie waar destijds veel uitzendingen voor beide omroepen vandaan kwamen: in de Vlaamse en in de Franse taal. Via dubbel uitgevoerde systemen. Op kortegolf en op middengolf.<\/p>\n\n\n\n

Van 150 kW middengolf tot kortegolf naar FM, televisie en digitale radio: het zendcentrum Waver-Overijse<\/strong> was decennialang een van de belangrijkste zendlokaties van Belgi\u00eb. Het station werd gebouwd voor de toenmalige INR-NIR en groeide uit tot een technisch complex waar de Vlaamstalige BRT en Franstalige RTBF letterlijk dezelfde antennes en infrastructuur deelden. Zelfs na het verdwijnen van de grote middengolf- en kortegolfzenders bleef de locatie een belangrijke rol spelen in de Belgische omroepgeschiedenis. Maar bleef de site ook in zeer goede staat. Een fantastische mogelijkheid om een paar uur door dit nostalgische- en historische gebouw te lopen en samen met een professionele fotograaf alles vast te leggen. Geinspireerd door een fotoreportage van bijna 10 jaar geleden van Alexander Dumarey.<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Originele zendbuis<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Een nationaal zendcentrum<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De beslissing om in Waver-Overijse een groot nationaal zendcentrum<\/a> te bouwen werd genomen om de nationale radio-uitzendingen een veel groter bereik te geven. De technische plannen dateren uit de jaren veertig. In een officieel NIR-jaarverslag uit 1949<\/a><\/strong> wordt de bestelling beschreven van twee middengolfzenders van 150 kW en \u00e9\u00e9n kortegolfzender van 100 kW. De opdracht voor deze apparatuur werd op 25 april 1949 geplaatst bij Brown Boveri. Daarnaast voorzag het ontwerp in twee kortegolfantennes en twee gordijnantennes. Het station kreeg daarmee voor zijn tijd een enorme technische capaciteit. De oorspronkelijke opzet bestond uit: twee middengolfzenders van 150 kW, twee bijbehorende middengolf-reservezenders van 20 kW, kortegolfzenders van 100 kW<\/strong>, richtantennes, gordijnantennes voor kortegolf, drie grote middengolfmasten, een eigen elektrische infrastructuur en dieselgeneratoren als noodvoorziening. Het elektriciteitsstation werd ontworpen voor een netspanning van 36 kV. Bij een netstoring konden dieselgeneratoren automatisch de noodzakelijke installaties van energie voorzien. De oorspronkelijke middengolfzenders waren dus geen willekeurige installaties. De zenderfilosofie was voor die tijd opvallend modern. In plaats van twee gekoppelde zenders te gebruiken die gezamenlijk het vermogen leverden, koos men uiteindelijk voor \u00e9\u00e9n volledige 150 kW-zender per frequentie met een afzonderlijke 20 kW-reservezender. Bij een storing kon de reservezender automatisch worden ingeschakeld. Dat principe was belangrijk voor een nationaal zendcentrum. Een storing mocht niet betekenen dat een compleet taalgebied zonder radio kwam te zitten. De historische technische beschrijving vermeldt expliciet dat de dieselgeneratoren en automatische omschakeling bedoeld waren om ook bij problemen met de elektrische voeding de uitzending zo veel mogelijk voort te zetten. In technische en historische beschrijvingen van het station worden de oorspronkelijke middengolfzenders aangeduid met de namen Daphn\u00e9 en Elza. Daphn\u00e9 was verbonden met de Franstalige nationale dienst, terwijl Elza voor de Nederlandstalige dienst werd gebruikt. De kortegolfzenders kregen eveneens namen: Oscar, Nestor en Kleine Nestor. Dat geeft een mooi beeld van hoe het zendstation was georganiseerd. Het waren geen losse zenders in een willekeurige technische ruimte, maar complete transmissieketens met een eigen functie, antennesysteem en reservevoorziening.<\/p>\n\n\n\n

\n